Ebeveynlerin Çocuklarını Beslerken Yaptığı 7 Hata
Çocuğunuz ister zayıf, ister kilolu, isterse tam ideal kilosunda olsun, birçok ebeveyn onların nasıl beslendiğinden kaygı duyar. İşte en sık yapılan 7 hata — ve bunlardan nasıl kaçınılır.
Hata 1: “Tabağını bitirme” kulübünü teşvik etmek
Sağlıklı küçük çocuklar genellikle acıktıklarında yer, doyduklarında bırakır — doğal içgüdülerini izleyebilirler. Doyduktan sonra onları daha fazla yemeye teşvik etmemelisiniz. Çocuklara kendi açlık ve tokluklarıyla uyumlu kalmayı öğretmek, büyüdükçe fazla yemekten kaçınmalarına yardımcı olur. Son çalışmalar her yaştan çocuğun, porsiyonlar büyük olduğunda daha çok yediğini gösteriyor — yani ne kadar tok olduğundan bağımsız olarak tabağa biraz daha koymak, daha çok yenmesi demek. Önemli: Çocuklarınızı tabaklarını bitirmeye teşvik etmeyin ya da rüşvetle kandırmayın. Porsiyonları küçük tutun (sebzeler hariç — onlar sınırsız) ve hâlâ açlarsa daha fazlasını istemelerine izin verin.
Hata 2: Tatlı ödüller sunmak
Çocuklara sebze yedirmek yıpratıcı olabilir ve ebeveynler rüşvete başvurabilir: “Brokolini yersen tatlı olarak dondurma alırsın.” Ne yazık ki sonda tatlı bir ödül olduğu için, brokoli ve diğer daha az çekici sebzeler yalnızca kazandırdıkları şey yüzünden değerli görünebilir. Birçok çalışma, uzun vadede çocukların bu besinleri alışkanlık hâline getirmediğini ve ödül ortadan kalktığında onları hiç seçmediğini gösteriyor. Peki ne yapmalı? Tatlıyı ayrı bir şey olarak tutun — onu gökkuşağının sonundaki altın küpü hâline getirmeye gerek yok.
Hata 3: Tüm tatlıları yasaklamak
Çocukluk çağı obezitesi küresel bir kaygı olduğundan, ebeveynlerin tüm tatlıları yasaklaması şaşırtıcı değil — ama topyekûn yasak ters tepebilir. Çocukların yiyecekle (tatlı dâhil) sağlıklı bir ilişki kurması için bir orta yolda buluşmanız gerekir. Tatlının miktarını sınırlayıp ne kadar yediklerini kontrol ederek yoldan çıkmalarını önleyebilirsiniz. Penn State'te yapılan bir araştırma, çocukların atıştırmalık ve ikramları kısıtlandığında bunlara olan isteklerinin yalnızca arttığını ve her fırsatta istediklerini buldu. Okul çağındaki çocuklar için okuldan sonra, öğle yemeği sonrası ve akşam yemeği sonrası mükemmel atıştırma zamanlarıdır. Anahtar, onlara rehberlik etmek ve ikramlar konusunda makul bir bağımsızlık tanımaktır. Önemli: Atıştırmalık/ikramları 150 kaloriyle sınırlayın — iki bisküvi, bir dondurma. Besin etiketlerini okumayı alışkanlık hâline getirin ve daha sağlıklı seçenekleri tercih edin. Biraz besin değeri olan bir ikram bonustur — az yağlı puding ve dondurma kalsiyum, çilekli bir krema C vitamini ve lif sağlar. Onlara rehberlik edebilmeniz için makul bir seçim özgürlüğü tanıyın.
Hata 4: Küçük çocukların büyük çocuklar gibi yemesine izin vermek
European Journal of Clinical Nutrition'daki bir çalışma, büyük kardeşi olan çocukların abur cubura (gazlı içecek, cips, bisküvi, kek, şeker) daha yatkın olduğunu buldu; çünkü yüksek enerjili besinlere büyük kardeşleri aracılığıyla ulaşabiliyor ve sağlıksız besinlerle ilk çocuğa göre daha erken tanışıyorlar. İlk bebeğinizin beslenmesinde ne kadar dikkatli olduğunuzu hatırlayın! Tüm çocuklarınız için aynı yaşa uygun besin standartlarını korumaya çalışın. Büyük çocuklara uygun atıştırmalıklar, daha küçük ya da okul öncesi çocuklara uygun değildir. İkramları büyük çocukların okul beslenme çantasına koyun ya da küçükler başka bir odada, banyoda veya uykudayken büyüklerin yemesine izin verin.
Hata 5: Çok fazla atıştırmalık sunmak
Gün boyu sürekli atıştırmak, çocukları ana öğünlere (öğle ve akşam) ilgisiz bırakabilir. Gerçekten aç değillerse, akşam sebze gibi yeni besinleri denemeye daha isteksiz olurlar. Şunları deneyin: tutarlı bir öğün ve atıştırma düzeni koruyun; bir atıştırmalıkla öğün arasında en az iki saat bırakın; ve çocuğunuz günde 2–3'ten fazla atıştırıyorsa her birini 150 kaloriyle sınırlayın.
Hata 6: Küçük çocukları sıvı kalorilerle tanıştırmak
Pediatrics'te 2008'de yayımlanan bir çalışmaya göre çocuklar günlük kalorilerinin %10–15'ini şekerli içeceklerden (gazlı içecek, spor içecekleri, meyve suyu) ve %100 meyve sularından alıyor ve bu içeceklerden aldıkları kalori son on yılda arttı. Bunların çoğu boş kaloridir — çoğunlukla basit şeker — ve kalori yoğun olmalarına rağmen katı besinlerin verdiği tokluğu vermezler; böylece çocuklar fazla aldıklarını sezemez, fazladan sıvı telafi edilmez ve uzun vadede kilo alımına yol açar. Yapabileceğiniz en iyi şey: evde sunulan içecekleri suyla (maden suyu ve soda dâhil), yağsız ya da %1 yağlı sütle (2 yaşından sonra) ve ara sıra %100 seyreltilmiş meyve suyuyla sınırlamak. Şekerli, kalori yoğun aromalı suların ve meyve sularının erken tüketimini önleyin — ve bunları kendiniz içmeyerek iyi bir örnek olun.
Hata 7: Çocuk sahibi olmadan önceki gibi yemek sunmak
Sade ızgara tavuk, salata, haşlanmış sebze ve balığı sağlıklı ve doyurucu bulabilirsiniz — ama çocuklar bunları yavan, hatta itici bulabilir. Onları sağlıklı besinlere ısındırmak için mutfakta biraz daha yaratıcı olun. Tabakları daha canlı yapın, lezzetli soslar ve süslemeler deneyin, şekil, renk ve dokuyla oynayın. Birkaç fikir: çiğ sebzeleri doğrayıp az yağlı bir sosa batırın; tatlı olarak meyveli az yağlı yoğurdu fondü gibi sunun; tavuğu ya da brokoli, karnabahar ve kuşkonmaz gibi sebzeleri marinara sos ve biraz az yağlı mozzarella veya parmesanla kavanozlayın; sebze ve meyveleri şekillendirmek için küçük kalıplar kullanın (biber, çiğ pancar, salatalık, elma, armut ve kavunla harika olur); az yağlı krem peynir ve kırmızı biberle doldurulmuş kereviz kayıkları gibi eğlenceli şeyler yapın; doğranmış ya da rendelenmiş sebzeleri (kabak veya havuç iyi gider) köftelere, çorbalara, marinara sosa ve başka yemeklere karıştırın; öğle yemeğinde konserve çorbalara ya da hazır yemeklere fazladan doğranmış veya donmuş sebze ekleyin — çocuklarınızın bunları neredeyse hiç fark etmediğini göreceksiniz.
Dyt. Merve Tığlı